Khi nào công trình bắt buộc lắp hệ thống chữa cháy tự động sprinkler?

Hệ thống chữa cháy tự động sprinkler (hệ thống phun nước tự động) là một trong những giải pháp chữa cháy hiệu quả nhất hiện nay, có khả năng phát hiện và dập tắt hoặc khống chế đám cháy ngay từ giai đoạn đầu mà không cần con người can thiệp trực tiếp. Tuy nhiên không phải công trình nào cũng bắt buộc phải lắp đặt hệ thống này. Bài viết dưới đây giúp chủ đầu tư hiểu rõ hơn về sprinkler và các trường hợp thường yêu cầu áp dụng.

Hệ thống sprinkler là gì?

Sprinkler là hệ thống đường ống dẫn nước luôn chứa sẵn áp lực, được lắp đặt các đầu phun (đầu sprinkler) rải khắp trần nhà theo khoảng cách tính toán. Khi nhiệt độ tại khu vực xảy ra cháy tăng đến ngưỡng thiết kế, bầu thủy tinh hoặc cơ cấu cảm nhiệt của đầu phun sẽ tự vỡ/kích hoạt, nước được phun ra ngay tại vị trí đó để khống chế hoặc dập tắt đám cháy, đồng thời tín hiệu sụt áp sẽ kích hoạt máy bơm chữa cháy hoạt động để duy trì nguồn nước liên tục.

Ưu điểm lớn nhất của sprinkler là tác động cục bộ, chỉ những đầu phun ở khu vực có nhiệt độ cao mới kích hoạt, hạn chế thiệt hại do nước lan ra các khu vực không cháy, đồng thời phản ứng nhanh hơn nhiều so với việc chờ con người phát hiện và xử lý thủ công.

Những loại công trình thường được yêu cầu lắp đặt sprinkler

Việc có bắt buộc lắp sprinkler hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố: quy mô, chiều cao, hạng nguy hiểm cháy nổ, công năng sử dụng và khối tích của công trình. Trên thực tế, các nhóm công trình sau thường nằm trong diện phải trang bị hệ thống chữa cháy tự động:

Nhà xưởng, nhà kho sản xuất, lưu trữ

Đặc biệt là các nhà xưởng có hạng sản xuất nguy hiểm cháy nổ cao (chứa vật liệu dễ cháy, hóa chất, hàng hóa có tải trọng cháy lớn) hoặc có diện tích, khối tích vượt ngưỡng quy định. Đây là nhóm công trình có nguy cơ cháy lan nhanh và thiệt hại lớn nếu không được khống chế kịp thời.

Trung tâm thương mại, siêu thị

Với đặc điểm tập trung đông người, nhiều hàng hóa dễ cháy và mặt bằng rộng, trung tâm thương mại, siêu thị thường thuộc nhóm công trình có yêu cầu cao về hệ thống chữa cháy tự động nhằm đảm bảo an toàn cho người mua sắm và giảm thiểu thiệt hại tài sản.

Chung cư, nhà cao tầng

Các công trình nhà chung cư, nhà hỗn hợp có chiều cao lớn thường được yêu cầu trang bị sprinkler cho các tầng, khu vực công cộng, hành lang, do việc thoát nạn ở nhà cao tầng khó khăn hơn và cần thời gian khống chế đám cháy lâu hơn để đảm bảo cư dân có đủ thời gian sơ tán an toàn.

Công trình công cộng tập trung đông người

Rạp chiếu phim, khách sạn, bệnh viện, nhà thi đấu... là những công trình có mật độ người sử dụng cao, thường được yêu cầu áp dụng các giải pháp chữa cháy chủ động, trong đó có sprinkler, tùy theo quy mô và đặc điểm cụ thể.

Căn cứ pháp lý xác định yêu cầu lắp đặt

Việc một công trình cụ thể có bắt buộc lắp sprinkler hay không được xác định dựa trên hồ sơ thiết kế PCCC, đối chiếu với các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành, trong đó nổi bật là:

• QCVN 06 — Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình, quy định chung về yêu cầu an toàn cháy, trong đó có các trường hợp bắt buộc trang bị hệ thống chữa cháy tự động theo loại hình, quy mô công trình.
• TCVN 3890:2023 — Tiêu chuẩn về trang bị phương tiện phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình, là căn cứ kỹ thuật quan trọng để xác định loại phương tiện, hệ thống chữa cháy cần trang bị tương ứng với từng loại công trình.

Vì các quy chuẩn, tiêu chuẩn này có nhiều điều khoản chi tiết và thường xuyên được cập nhật, chủ đầu tư nên làm việc với đơn vị tư vấn thiết kế PCCC chuyên nghiệp để xác định chính xác yêu cầu áp dụng cho từng công trình cụ thể, tránh trường hợp thiết kế thiếu hạng mục dẫn đến không được thẩm duyệt hoặc phải điều chỉnh, bổ sung tốn kém sau này.

Doanh nghiệp nên làm gì khi chưa chắc công trình của mình có cần sprinkler?

1. Xác định rõ công năng sử dụng, hạng nguy hiểm cháy nổ và quy mô (diện tích, khối tích, chiều cao) của công trình.
2. Nhờ đơn vị tư vấn PCCC khảo sát thực tế và đối chiếu với quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành.
3. Lên phương án thiết kế hệ thống sprinkler đồng bộ với hệ thống cấp nước chữa cháy, máy bơm và các hệ thống PCCC khác ngay từ giai đoạn đầu để tối ưu chi phí đầu tư.

Đầu tư đúng và đủ hệ thống chữa cháy tự động ngay từ đầu không chỉ giúp công trình đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn là giải pháp bảo vệ tài sản, con người hiệu quả nhất về lâu dài.

Phát Đạt chuyên tư vấn, thiết kế và thi công hệ thống chữa cháy tự động sprinkler cùng các giải pháp PCCC đồng bộ cho nhà xưởng, kho bãi, trung tâm thương mại và nhà cao tầng. Liên hệ với chúng tôi để được khảo sát và tư vấn miễn phí, phù hợp với đặc điểm riêng của từng công trình.